Sa mundo ng pulitika sa Pilipinas, walang nangyayari nang hindi sinasadya. Ang bawat pagkakamay, bawat hapunan, at bawat pagbisita ay may kaakibat na mensahe o plano na madalas ay lingid sa kaalaman ng ordinaryong mamamayan. Kamakailan lamang, niyanig ang social media at ang mga usapan sa kalsada dahil sa isang balitang tila hindi inaasahan ng marami: ang pagbisita ni Bise Presidente Sara Duterte, o mas kilala bilang Inday Sara, kay Arnolfo Teves Jr. Ang tanong na naglalaro sa isipan ng lahat ay simple lang pero napakabigat: Bakit? Ano ang tunay na motibo sa likod ng pagtatagpong ito lalo na’t alam nating lahat ang mga mabibigat na isyung kinasasangkutan ng dating mambabatas?
Para sa mga hindi masyadong nakasubaybay, si Teves ay naging sentro ng usapin matapos ang mga trahedyang naganap sa Negros Oriental. Ang kanyang pananatili sa labas ng bansa at ang mga legal na laban na kanyang kinakaharap ay sapat na para maging “hot topic” siya sa anumang diskusyon. Kaya naman, nang mabalitang nagkaroon ng ugnayan ang pangalawa sa pinakamataas na opisyal ng bansa sa isang taong tinuturing na pugante ng ilan, agad na nagliyab ang mga haka-haka. Mayroon nga bang ipinapatrabaho? O ito ba ay bahagi ng isang mas malaking laro ng kapangyarihan na ngayon pa lang natin unti-unting nabubuo ang mga piraso?
Hindi natin maiiwasang balikan ang mga koneksyon sa loob ng gobyerno. Kasabay ng isyung ito, hindi rin nawawala sa eksena ang pangalan ni General Torre. Sa ilalim ng kanyang pamumuno sa kapulisan, marami ang nagtatanong kung nasaan na ang hustisya at kung paano ba talaga pinapatakbo ang mga operasyon sa bansa. Ang bansag na “Torre General pa din” ay tila naging isang paalala na sa kabila ng mga pagbabago sa administrasyon, may mga pwersa pa ring nananatiling matatag sa kanilang pwesto, tinitiyak na ang kanilang impluwensya ay hindi basta-basta maglalaho. Pero sa gitna ng lahat ng ito, nasaan na si Bato? Ang dating PNP Chief at ngayon ay Senador na si Bato dela Rosa ay tila tahimik o kaya naman ay wala sa radar habang nagaganap ang mga ganitong malalaking kaganapan. “Bato wer na u?” ang naging biro ng ilan, pero sa likod ng biro ay ang paghahanap sa boses ng mga taong inaasahan nating magtatanggol sa batas.
Ang pagbisitang ito ni Inday Sara ay hindi lang basta social call. Sa mata ng mga kritiko, ito ay isang malinaw na indikasyon ng alyansang maaaring nabubuo o muling pinapatatag. Sa Pilipinas, ang pagkakaibigan sa pulitika ay madalas na nakabase sa interes. Kung mayroong “ipinapatrabaho,” ano kaya ito? May kinalaman ba ito sa susunod na eleksyon, o sa pagprotekta sa mga pansariling interes laban sa kasalukuyang direksyon ng administrasyon? Ang pagdududa ng taumbayan ay hindi nanggagaling sa kawalan; ito ay bunga ng paulit-ulit na karanasan kung saan ang mga nasa itaas ay nagbubuklod-buklod para sa kanilang sariling kapakanan habang ang maliliit ay naiiwan sa gitna ng gulo.
Relatable ito sa bawat Pilipino dahil tayo ang direktang apektado ng bawat galaw ng mga lider na ito. Kapag ang isang Bise Presidente ay nakikipag-ugnayan sa isang taong may “red notice” o kinakaharap na mabibigat na kaso, nagbibigay ito ng mensahe tungkol sa ating sistema ng hustisya. Para bang sinasabi na mayroong ibang set ng panuntunan para sa mga may kapangyarihan at iba naman para sa mga karaniwang tao. Ang pakiramdam na ito ng kawalan ng patas na laban ang nagtutulak sa mga tao na magtanong at magalit sa social media.
Sa kabilang banda, may mga tagasuporta naman na nagsasabing ang pagbisita ay isang paraan ng pagpapakita ng malasakit o pag-alam sa katotohanan mula sa kabilang panig. Sinasabi nila na hindi dapat husgahan agad si Inday Sara dahil baka may mas malalim itong dahilan na hindi pa pwedeng isiwalat sa publiko. Ngunit sa panahon ng “fake news” at mabilis na impormasyon, ang katahimikan o ang kakulangan ng malinaw na paliwanag ay lalong nagpapalala sa sitwasyon. Ang kawalan ng transparency ay nagiging pagkakataon para sa mga conspiracy theories na lumaganap.
Balikan natin ang papel ni General Torre. Sa bawat kontrobersyal na operasyon, ang kanyang pangalan ay laging nakadikit. Siya ba ang nagsisilbing “protektor” o siya ba ang ginagamit na “pambato” para maisakatuparan ang mga planong hindi pwedeng malaman ng lahat? At si Senador Bato, na kilala sa kanyang pagiging emosyonal at matapang na pahayag, bakit tila naging mailap sa pagkakataong ito? Ang kanyang pananahimik ay binibigyan ng interpretasyon na baka siya ay naipit sa gitna ng dalawang nag-uumpugang bato—ang katapatan sa kanyang mga dati at kasalukuyang kaalyado at ang kanyang tungkulin sa bayan.
Ang realidad ng pulitika sa ating bansa ay parang isang teleserye na walang katapusan. Ang bawat episode ay may bagong twist na gigising sa iyong dugo. Ang pagbisita ni Inday Sara kay Teves ay isa lamang sa mga kabanatang ito na nagpapatunay na sa mundo ng mga makapangyarihan, walang permanenteng kaaway, tanging permanenteng interes lamang. Ang taumbayan ay nananatiling manonood, ngunit hanggang kailan tayo magiging tagapanood lang? Ang bawat “like,” “share,” at “comment” natin sa social media ay isang paraan ng pagsigaw na gising tayo at nakikita natin ang kanilang ginagawa.
Hindi natin pwedeng balewalain ang mga ganitong balita. Ang pagiging mausisa ay hindi pakikialam; ito ay pagiging responsableng mamamayan. Kailangan nating ituloy ang pagtatanong: May ipinapatrabaho ba talaga? Para kanino ang trabahong ito? Sa huli, ang katotohanan ay lalabas din, pero habang wala pa ito, ang ating pagbabantay ang tanging depensa natin laban sa mga mapagsamantala. Ang kwentong ito ay hindi lang tungkol kina Sara, Teves, Torre, o Bato. Ito ay tungkol sa integridad ng ating bansa at sa kinabukasan ng susunod na henerasyon. Huwag nating hayaang mabulag tayo ng mga mabulaklak na salita o ng mga sadyang pinalalabas na ingay para itago ang mas malaking katotohanan.
